Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası - Samsun Miras Avukatı

Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Mirastan Mal Kaçırma Nedir?

Toplumumuzda miras, aile bireyleri arasında en çok uyuşmazlığa yol açan konuların başında gelir. Mirastan mal kaçırma ya da hukuki adıyla muris muvazaası, miras bırakanın, bazı mirasçılardan malvarlığını gizlemek ya da onları mirastan mahrum bırakmak amacıyla yaptığı hileli işlemleri ifade eder.

Genellikle şu şekilde olur:

Miras bırakan, taşınmazını veya değerli bir malını, gerçekte bağışlamak istediği kişiye satış gibi göstererek devreder.
Görünürde satış yapılmış gibi görünse de aslında satış yoktur, amaç diğer mirasçıları mirastan mahrum bırakmaktır.

Bu gibi durumlarda, saklı payı zedelenen veya haksızlığa uğrayan mirasçılar muris muvazaası davası açarak haklarını koruyabilirler.

Muris Muvazaasının Hukuki Tanımı

Muris muvazaası, hukukta gizli işlem ve görünürdeki işlem kavramları üzerinden açıklanır.

Görünürdeki işlem: Tapuda satış, ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi resmi işlem.
Gizli işlem: Aslında bağış yapılmasıdır.

Miras bırakan, malını birine bağışlamak ister; ancak bağış yaparsa diğer mirasçıların dava açabileceğini bildiği için bunu satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi gösterir.

Emsal kararlar bu durumu açıkça ortaya koyar:

Murisin gerçek iradesi bağış yapmaksa, görünürdeki satış işlemi muvazaalıdır ve mirasçılar tarafından iptal ettirilebilir.

Mirastan Mal Kaçırma ile İlgili Hukuki Dayanaklar

Mirastan mal kaçırma doğrudan Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmiş değildir. Ancak:

TMK m. 1025 – Tapu iptal ve tescil davası hakkı,
TMK m. 560 vd. – Tenkis hükümleri,
Borçlar Kanunu m. 19 – Muvazaa hükümleri,
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları

uygulamada temel dayanakları oluşturur.

Yani muris muvazaası daha çok yargısal içtihatlarla gelişmiş bir hukuki kurumdur.

Mirastan Mal Kaçırmanın Unsurları

Bir işlemin mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) sayılabilmesi için şu unsurlar aranır:

Miras bırakanın amacı: Diğer mirasçıları mirastan yoksun bırakmak.
Görünürdeki işlem: Satış veya bakma sözleşmesi gibi resmi işlem yapılması.
Gerçek irade: Aslında bağış yapılması.
Mirasçılara zarar verme kastı.

Örneğin, baba evini oğluna satmış gibi gösterirse ama aslında bedel alınmamışsa, bu muris muvazaasıdır.

Mirastan Mal Kaçırma Davası Nedir?

Mirastan mal kaçırma davası, murisin muvazaalı işlemlerinin iptal edilmesi ve miras paylarının eşit şekilde dağıtılmasını sağlamak amacıyla açılan bir davadır.

Davanın Amacı:

Muvazaalı işlemin iptali,
Tapunun gerçek mirasçılar adına tescili.

Davanın Tarafları:

Davacı: Saklı payı veya miras hakkı zedelenen mirasçılar.
Davalı: Muvazaalı işlemden yararlanan kişi (örneğin malı devralan kardeş).

Muris Muvazaası Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi
Yetkili Mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi

Örneğin, miras konusu taşınmaz Samsun’daysa, dava yalnızca Samsun Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılabilir.

Kimler Mirastan Mal Kaçırma Davası Açabilir?

Muris muvazaası davasını açabilecek kişiler:

Saklı paylı mirasçılar (çocuklar, anne-baba, eş),
Saklı paylı olmasa da miras hakkı zedelenen mirasçılar.

Mirastan Mal Kaçırma Davasında İspat ve Deliller

Muris muvazaası davalarında ispat çok önemlidir. Çünkü görünürdeki işlem resmi belgeye dayandığından, muvazaanın delillerle ortaya konması gerekir.

Kullanılabilecek Deliller:

Satış bedelinin ödenmediğine dair tanık beyanları,
Miras bırakanın ekonomik durumunun satışa uygun olmaması,
Satış bedelinin piyasa değerinden çok düşük olması,
Yazılı belgeler ve tapu kayıtları.

Yargıtay, bu davalarda tanık beyanının yanında yazılı belgelere ve bilirkişi raporlarına büyük önem vermektedir.

Muris Muvazaası ile Yapılan İşlemler (Örnekler)

En yaygın mirastan mal kaçırma yöntemleri:

Satış gösterilen bağış: Baba, kızına evini satış göstermesiyle devreder ama gerçekte bağıştır.
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi: Gerçekte bakım yoktur, amaç sadece mal kaçırmadır.
Tapuda düşük bedelle satış: Bedelin sembolik olması, muvazaanın göstergesidir.

Muris Muvazaası Davasında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre

Muris muvazaası davası için zamanaşımı süresi yoktur.Mirasçılar, miras bırakanın ölümünden sonra her zaman dava açabilirler.

Yargıtay’ın yerleşik kararına göre:

Muris muvazaası iddiası zamanaşımına tabi değildir.

Mirastan Mal Kaçırma Davasının Sonuçları

Dava kabul edilirse:

Tapudaki muvazaalı işlem iptal edilir,
Taşınmaz miras paylarına göre yeniden tescil edilir,
Diğer mirasçılar haklarını geri kazanır.

Bu sonuç, mirasçılar arasındaki eşitliği sağlar.

Muris Muvazaası ile Mal Kaçırmanın Tespiti İçin Yargıtay Kriterleri

Muris muvazaası davasında en kritik nokta, miras bırakanın gerçek niyetini ortaya koymaktır. Yargıtay, yıllar içinde geliştirdiği içtihatlarla hangi durumların mal kaçırma kastını gösterdiğini açıkça belirlemiştir.

Yargıtay’ın Dikkate Aldığı Kriterler:

Bedel ile Gerçek Değer Arasındaki Fark:
Eğer tapuda gösterilen satış bedeli, taşınmazın gerçek piyasa değerinin çok altındaysa, bu durum çoğunlukla muvazaanın en güçlü göstergesidir.
Tarafların Ekonomik Durumu:
Alıcı konumunda olan mirasçının satış bedelini ödeyecek gücü yoksa, işlem gerçek satış olarak kabul edilmez.
Aile İçindeki İlişkiler:
Miras bırakanın diğer çocuklarıyla ilişkilerinin bozuk olması, yalnızca bir çocuğuna mal devretmesi, “mal kaçırma” niyetinin varlığını gösterebilir.
Murisin Yaşlılık ve Hastalık Durumu:
Yaşlılık, ağır hastalık ya da ölüm öncesi yapılan devirler Yargıtay tarafından dikkatle incelenir.
Bakım Yükümlülüğü:
Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri incelenirken, gerçekten bakım yapılıp yapılmadığı araştırılır.

Yargıtay, tüm bu kriterleri bir araya getirerek muris muvazaasının varlığına karar vermektedir.

Mirastan Mal Kaçırma ile Bağışlama Arasındaki Fark

Mirastan mal kaçırma çoğu zaman bağış ile karıştırılır. Ancak ikisi hukuken farklıdır.

Bağış: Miras bırakan, malını karşılıksız olarak birine verir. Bu işlem açıkça yapılır ve diğer mirasçılar tenkis davası açarak saklı paylarını koruyabilir.
Muris Muvazaası: Görünürde satış veya başka işlem vardır, gerçekte bağıştır. Bu işlem gizlendiği için iptal davası gündeme gelir.

Özetle, bağış açık ve dürüstçe yapılmış bir işlemken, muris muvazaası hileli ve gizli bir işlemdir.

Mirastan Mal Kaçırma Davası ile Tenkis Davası Arasındaki Fark

Birçok mirasçı, muris muvazaası ile tenkis davasını karıştırmaktadır.

Tenkis Davası: Miras bırakan, saklı payları ihlal edecek şekilde bağış yaparsa açılır. Burada işlem gerçek bir bağıştır.
Muris Muvazaası Davası: İşlem aslında bağış olduğu halde satış gibi gösteriliyorsa açılır.

En önemli fark:

Tenkis davasında bağış geçerli ama sınırlandırılabilir.
Muris muvazaasında ise işlem baştan hükümsüzdür.

Muris Muvazaası Davalarında Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

Muris muvazaası davaları, uygulamada en sık görülen miras davalarındandır. Ancak şu sorunlarla karşılaşılabilir:

İspat Güçlüğü: Tapuda resmi işlem yapıldığı için, muvazaanın tanık ve diğer delillerle kanıtlanması gerekir.
Uzun Süreli Davalar: Yargılama süreci uzun olabilir.
Mirasçılar Arası Anlaşmazlıklar: Davalar aile içinde büyük kırgınlıklara yol açabilir.
Saklı Pay Hesaplamaları: Miras paylarının belirlenmesi, terekenin tespiti davayı uzatabilir.

Mirastan Mal Kaçırma Davası Avukatı Samsun

Mirastan mal kaçırma, Türk toplumunda oldukça yaygın bir sorundur. Özellikle ebeveynlerin tek bir çocuğa veya eşe mallarını devretmesi, diğer mirasçıların mağduriyetine yol açar.

Muris muvazaası davası, mirasçılar arasında adaletin sağlanması için geliştirilmiş en önemli hukuki yoldur. Bu davalar sayesinde: