Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hukuki Hakları, Dava ve Tazminat

Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hukuki Hakları: Satıcının Sorumluluğu ve İzlenecek Yollar

Otomotiv piyasasında ikinci el araç alımı, tüketiciler için önemli bir yatırım ve ulaşım aracı edinme yöntemidir. Ancak, bu süreçte karşılaşılan en büyük risklerden biri, aracın gerçek kilometresinin satıcı tarafından düşürülmesidir. Kilometresi düşürülmüş araç, hukuki literatürde "gizli ayıplı mal" olarak kabul edilir ve alıcı için ciddi maddi kayıplara yol açar. Bu durum, hem aracın gerçek değerinin üzerinde bir bedelle satılmasına hem de motor ve mekanik parçaların beklenen ömründen daha kısa sürede yıpranmasına neden olur.

Bu makalede, kilometresi düşürülmüş araç alan bir tüketicinin hukuki haklarını, satıcının bu durumdan doğan sorumluluğunu, izlenecek yolları, hukuki süreçleri ve bu konuda merak edilen tüm soruları ayrıntılı bir şekilde ele alacağız. Bu bilgiler, kilometresi düşürülmüş bir araç mağduru olan veya bu konuda bilgi edinmek isteyen herkes için kapsamlı bir rehber niteliği taşıyacaktır.

Kilometresi Düşürülmüş Araç ve Hukuki Nitelendirme

Bir aracın kilometresinin düşürülmesi, Türk Borçlar Kanunu'na göre ayıplı mal satışı olarak kabul edilir. Bu durum, satıcının alıcıya karşı dürüstlük ve sözleşmede belirtilen vasıfları sağlama yükümlülüğünü ihlal etmesi anlamına gelir. Özellikle kilometre bilgisi, aracın piyasa değerini, yıpranma oranını ve gelecekteki bakım masraflarını doğrudan etkileyen kritik bir bilgidir.

Kilometrenin düşürülmesi, basit bir hata veya ihmalden ziyade, genellikle satıcının aracı daha yüksek bir bedelle satma amacıyla bilerek yaptığı bir eylemdir. Bu nedenle, bu durum gizli ayıp olarak nitelendirilir ve satıcının sorumluluğunu ağırlaştırır.

Satıcının Hukuki Sorumluluğu ve Cezai Yaptırımlar

Kilometresi düşürülmüş bir araç satan kişi, hem hukuki hem de cezai olarak sorumlu tutulabilir.

Hukuki Sorumluluk:
- Ayıptan Sorumluluk: Türk Borçlar Kanunu'na göre, satıcı, sattığı malın gizli ayıplarından sorumludur. Kilometrenin düşürülmesi, satıcının bilerek gizlediği bir ayıp olduğu için, satıcının sorumluluğu ağırdır.
- Tazminat Sorumluluğu: Alıcı, aracı gerçek değerinden daha yüksek bir fiyata satın aldığı için uğradığı maddi zararın tazminini isteyebilir. Bu zarar, genellikle aracın gerçek değeri ile ödenen bedel arasındaki farktır.
Cezai Sorumluluk:
- Dolandırıcılık Suçu: Bir aracın kilometresinin düşürülmesi ve bu durumun alıcıdan gizlenerek satılması, Türk Ceza Kanunu'na göre dolandırıcılık suçunu oluşturabilir. Dolandırıcılık suçu, hapis ve adli para cezası ile cezalandırılan bir suçtur.

Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hakları

Kilometresi düşürülmüş bir araç alan alıcının, hukuken kullanabileceği dört temel hak bulunmaktadır:

Sözleşmeden Dönme: Alıcı, ayıbın (kilometrenin düşürülmüş olmasının) aracın değerini veya ondan beklenen faydayı önemli ölçüde etkilediğini ispat ederek sözleşmeden dönebilir. Bu durumda, aracı iade ederek ödediği paranın tamamını geri isteyebilir.
Ayıp Oranında Bedel İndirimi: Alıcı, aracı elinde tutmak istiyorsa, aracın gerçek değeri ile ödediği bedel arasındaki farkın kendisine iadesini talep edebilir. Bu hak, en sık kullanılan yasal yoldur.
Ücretsiz Onarım: Kilometre düşürme durumu, genellikle ücretsiz onarım hakkı kapsamında değildir, çünkü bu bir tamir edilebilir ayıp değil, aracın niteliği ile ilgili bir durumdur. Ancak, kilometrenin düşürülmesi nedeniyle ortaya çıkan bir arıza varsa, bu onarımın ücretsiz yapılmasını talep edebilir.
Ağır Kusurla Gizlenme Halinde Tazminat: Satıcı, kilometreyi bilerek düşürdüğü için ağır kusurludur. Bu durumda alıcı, yukarıdaki haklarından birini kullanmanın yanı sıra, varsa diğer zararlarının (örneğin, tamir masrafları, araç değer kaybı gibi) tazminini de isteyebilir.

Kilometresi Düşürülmüş Araç Alımında İzlenecek Yollar ve Hukuki Süreç

Kilometresi düşürülmüş bir araç satın alan kişinin izlemesi gereken adımlar şunlardır:

Ayıbı Tespit Etme: Ayıbın (kilometrenin düşürülmüş olmasının) delilini toplamak gerekir. Bu delil, genellikle yetkili servis kayıtları, muayene istasyonu kayıtları veya uzman bir ekspertiz firmasının raporu ile elde edilir.
Satıcıya Bildirim: Ayıp tespit edildikten sonra, durumu noter kanalıyla bir ihtarname çekerek satıcıya bildirmeniz ve yasal haklarınızı (örneğin, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme) talep etmeniz gerekir.
Dava Açma: Satıcının taleplerinize cevap vermemesi veya olumsuz yanıt vermesi durumunda, tüketici mahkemesinde veya asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir. Dava dilekçesinde, kilometrenin düşürüldüğü ispat edilerek uğranılan zararın tazmin edilmesi talep edilir.
Cezai Şikayet: Satıcının dolandırıcılık veya resmi belgede sahtecilik suçu işlediği düşünülüyorsa, ilgili Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulabilir.

Kilometresi Düşürülmüş Araç Alımında Zamanaşımı Süreleri ve Yasal Koruma

Dava Zamanaşımı: Kilometresi düşürülmüş araç satışında, ayıptan doğan sorumluluk davası için zamanaşımı süresi, ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren iki yıldır.
Ağır Kusur Hali: Kilometrenin kasten düşürülmesi ve bu durumun gizlenmesi ağır kusur olarak kabul edilir ve bu durumda satıcı zamanaşımı itirazında bulunamaz.

Kilometresi Düşürülmüş Araç Davası

Kilometresi düşürülmüş araç davaları, ispat yükünün alıcıda olması, bilirkişi raporunun doğru hazırlanması ve hukuki süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi gibi konularda uzmanlık gerektirir. Bu nedenle, hak kaybı yaşamamak ve süreci en doğru şekilde yönetmek için tüketici hukuku veya ceza hukuku alanında uzman bir avukatın hukuki yardımını almak hayati önem taşır. Avukatınız, delillerinizi toplamanıza, satıcıya doğru bir ihtarname göndermenize ve dava sürecini sizin adınıza yönetmenize yardımcı olacaktır.

Kilometresi Düşürülmüş Araç Alan Kişinin Hakları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kilometresi düşürülmüş bir aracı ne kadar süre içinde dava açabilirim?

Ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren iki yıl içinde dava açmanız gerekir. Ancak aracın kilometresinin düşürülmesi ağır kusur kabul edildiğinden satıcı burada zamanaşımı itirazında bulunamayacaktır.

Kilometrenin düşürüldüğünü nasıl ispat edebilirim?

Bu durum, genellikle yetkili servis kayıtları, muayene istasyonu kayıtları, sigorta kayıtları veya uzman bir ekspertiz firmasının raporu ile ispat edilir.

Aracı bir galeriden almışsam, galeri sorumlu olur mu?

Evet, galeri (ticari satıcı) sattığı malın ayıbından sorumludur. Bu durum, bireysel satıcılara göre galeri sahiplerinin sorumluluğunu daha da ağırlaştırır.

Aracın kilometresini düşürmek suç mudur?

Evet, bir aracın kilometresini düşürmek ve bu durumu gizlemek dolandırıcılık suçunu oluşturabilir ve cezai yaptırımı vardır.

Sözleşmede "kilometre garantisi verilmemiştir" yazıyorsa haklarım kaybolur mu?

Hayır, bu tür ibareler satıcının ağır kusurla gizlediği gizli ayıplardan (kilometre düşürme gibi) doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Arabayı satıcıya iade edip paramı geri isteyebilir miyim?

Evet, kilometrenin düşürülmüş olması, sözleşmeden dönme hakkınızı kullanmanızı sağlar. Bu durumda aracı iade ederek ödediğiniz parayı geri isteyebilirsiniz.