Ayıplı Araç Satış Davası - Avukat Samsun

Ayıplı Araç Satış Davası

Ayıplı Araç Satış Davası Nedir?

Ayıplı araç satış davası, tüketicinin satın aldığı araçta ayıp yani kusur bulunması durumunda açabileceği bir davadır. Burada ayıptan kasıt, aracın normal kullanım amacına uygun olmaması, beklenen faydayı sağlamaması veya alıcıya satılırken belirtilen niteliklere sahip olmamasıdır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu, ayıplı mal satışlarını ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Araç satışları da bu kapsamda değerlendirilir. Bir araç satın alındığında, tüketici aracı sorunsuz ve satıcı tarafından bildirilen özelliklerde teslim almayı hak eder. Ancak araç ayıplı çıkarsa, tüketici yasal haklarını kullanarak satıcıya karşı dava açabilir.

Ayıplı araç satış davası sadece sıfır araçlarda değil, ikinci el araçlarda da gündeme gelebilir. Hatta ikinci el araçlarda gizlenen hasarlar, kilometre düşürülmesi veya ağır kazaların saklanması sebebiyle çok daha fazla dava açılmaktadır.

Bu dava sayesinde tüketici; aracın iadesini, yenisi ile değiştirilmesini, ücretsiz onarımını ya da bedel indirimi talep edebilir.

Ayıplı Araç Kavramı

Bir aracın ayıplı sayılması için bazı şartların oluşması gerekir. Kanun, ayıp kavramını geniş yorumlamaktadır.

Gizli Ayıp Nedir?

Gizli ayıp, aracın teslimi sırasında fark edilemeyen, daha sonra ortaya çıkan kusurlardır. Örneğin;

Daha önce ağır hasar görmüş ve tamir edilmiş bir aracın bu durumunun alıcıya bildirilmemesi,
Kilometre düşürülmesi,
Kronik motor veya elektronik sorunlar,
Şasede kayma, gizlenmiş boya ve değişen parçalar.

Bu tür ayıplar, özellikle ikinci el araçlarda sıkça karşılaşılır.

Açık Ayıp Nedir?

Açık ayıp, aracın teslimi sırasında gözle görülebilecek veya basit bir kontrolle anlaşılabilecek kusurlardır. Örneğin;

Çizikler, ezikler,
Cam çatlakları,
Çalışmayan farlar veya aksesuarlar.

Açık ayıpların, araç teslim alınırken hemen satıcıya bildirilmesi gerekir.

Örnekler

Sıfır araç alındıktan kısa süre sonra motor arızası çıkması,
İkinci el aracın kilometresi düşürülmüş olması,
Araçta kaza kaydının gizlenmesi.

Görüldüğü gibi, ayıp kavramı çok geniştir ve hem teknik hem hukuki boyut taşır.

Ayıplı Araçta Tüketicinin Hakları

Kanun, tüketiciye ayıplı araç durumunda 4 seçimlik hak tanımıştır. Tüketici, bu haklardan birini seçebilir:

Araç Değişim Hakkı

Tüketici, aracın ayıplı olması halinde yenisi ile değiştirilmesini talep edebilir. Bu özellikle sıfır araçlarda sıkça başvurulan bir yöntemdir.

Bedel İadesi Hakkı

Araç iade edilerek satış bedelinin geri ödenmesi talep edilebilir. Eğer tüketici aracı kullanmışsa, kullanıma bağlı yıpranma bedeli düşülebilir.

Ücretsiz Onarım Hakkı

Araçtaki kusurun ücretsiz onarımı talep edilebilir. Bu hak genellikle garanti kapsamındaki araçlarda uygulanır.

Bedel İndirimi Hakkı

Araç iade edilmeden, kusurun değeri oranında satış bedelinde indirim yapılması talep edilebilir.

Bu haklardan hangisinin seçileceği tamamen tüketicinin tercihine bırakılmıştır. Satıcı, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür.

Ayıplı Araç Davasında Taraflar

Ayıplı araç davasında davacı, aracı satın alan tüketicidir. Davalı ise satıcı, bayi, distribütör veya üretici olabilir.

Satıcı: Aracı doğrudan satan kişi veya bayi.
Distribütör: Aracın ithalatçısı veya Türkiye temsilcisi.
Üretici/İmalatçı: Aracı üreten firma.

Kanuna göre, tüketici bu taraflardan herhangi birine karşı dava açabilir. Yani sadece bayiye değil, distribütöre veya üreticiye de başvurmak mümkündür.

Ayıplı Araç Davası Açma Süreci

Ayıplı araç davası açmak isteyen tüketicinin izlemesi gereken yol şu şekildedir:

Ayıbı Satıcıya Bildirme: Tüketici, ayıbı öğrendiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde satıcıya bildirmelidir.
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu: Belirli parasal sınırların altında kalan davalar için önce tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur.
Asliye Hukuk Mahkemesi veya Tüketici Mahkemesi: Daha yüksek bedelli talepler için doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılır.
Avukat ile Takip: Ayıplı araç davaları teknik ve hukuki açıdan karmaşık olduğundan, bir avukatla takip edilmesi önerilir.

Dava süreci ortalama 1-2 yıl sürmekte, bilirkişi raporları ile aracın ayıplı olup olmadığı belirlenmektedir.

Ayıplı Araç Davasında İspat ve Deliller

Ayıplı araç davasında başarılı olabilmek için en önemli unsur, ayıbı ispat etmektir. Hukuken satıcı, teslim edilen aracın ayıpsız olduğunu ispatlamakla yükümlü olsa da, tüketici de iddiasını destekleyecek güçlü deliller sunmalıdır.

Servis Raporları

Yetkili servislerde yapılan kontroller ve arıza raporları en güçlü delillerden biridir. Servisin düzenlediği belgelerde aracın kronik arıza yaşadığı veya üretim hatası bulunduğu belirtilmişse, bu doğrudan mahkeme için bağlayıcıdır.

Ekspertiz Raporları

Özellikle ikinci el araçlarda ekspertiz raporu büyük önem taşır. Eğer satıştan sonra yaptırılan ekspertizde kilometre düşürme, şase hasarı veya gizli boya tespit edilirse, bu davada tüketicinin lehine önemli bir delil olur.

Bilirkişi İncelemesi

Mahkemeler genellikle aracın durumunu tespit etmek için bilirkişiye başvurur. Bilirkişi raporu, davanın seyrini belirleyen en kritik unsurdur. Eğer bilirkişi aracı ayıplı bulursa, tüketici lehine karar verilme ihtimali çok yüksektir.

Tanık Beyanları

Satış esnasında satıcının beyanlarına şahit olan kişiler, davada tanık olarak dinlenebilir. Örneğin satıcı “bu araç hiç kaza yapmadı” demiş ancak araçta kaza çıkmışsa, tanık beyanı ayıbın ispatında değer taşır.

Sonuç olarak delillerin güçlü olması, davanın hızlı ve doğru şekilde sonuçlanmasını sağlar.

Ayıplı Araç Davası Zamanaşımı Süresi

Tüketicilerin en çok merak ettiği konulardan biri de zamanaşımı süresidir. Kanun, bu konuda net hükümler koymuştur.

Genel Süreler

Ayıplı maldan doğan davalarda zamanaşımı süresi 2 yıldır. Tüketici, aracı teslim aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde dava açmalıdır.

İkinci El Araçlarda Süre

İkinci el araçlarda bu süre daha kısa olabilir. Ancak satıcının ayıbı gizlediği veya hile yaptığı ispatlanırsa zamanaşımı süresi uygulanmaz.

Gizli Ayıp Halinde Süre

Eğer araçta gizli ayıp varsa ve bu durum sonradan ortaya çıkmışsa, tüketici ayıbı öğrendiği tarihten itibaren dava açabilir. Yargıtay uygulamalarına göre, gizli ayıplarda zamanaşımı çok daha esnek değerlendirilir.

Sonuç olarak tüketicinin hak kaybına uğramaması için ayıp fark edildiği anda hızlıca hukuki süreci başlatması gerekir.

Ayıplı Araç Satışında Satıcının Sorumluluğu

Ayıplı araç satışında sorumluluk sadece bayiye değil, tüm tedarik zincirine yüklenebilir.

Bayinin Sorumluluğu

Aracı doğrudan satan bayi, ilk sorumlu taraftır. Tüketici, ayıplı araç için doğrudan bayiye başvurabilir.

Distribütörün Sorumluluğu

Eğer araç ithal edilmişse, distribütör yani ithalatçı firma da sorumludur. Yani tüketici sadece bayiye değil, distribütöre de dava açabilir.

İmalatçı/İthalatçının Sorumluluğu

Kanuna göre üretici ve ithalatçı da satılan malın ayıplarından sorumludur. Bu nedenle dava, aracın markasını temsil eden üretici firmaya karşı da açılabilir.

Tüketici için avantajlı olan, birden fazla tarafa karşı dava açma hakkının bulunmasıdır. Böylece tazminat veya iade süreci daha güçlü şekilde yürütülür.

Sıfır Araçlarda Ayıp ve Tüketici Hakları

Birçok kişi sıfır araç alırken sorun yaşamayacağını düşünür, ancak pratikte bu her zaman böyle olmaz.

Fabrika Hataları

Sıfır araçlarda üretimden kaynaklı kronik sorunlar çıkabilir. Örneğin; elektronik arızalar, motor problemleri veya boya hataları. Bu durumda tüketici, aracın ayıplı olduğunu ileri sürebilir.

Teslimden Sonraki Arızalar

Araç teslim alındıktan kısa süre içinde ortaya çıkan arızalar da ayıp kapsamına girer. Bu tür sorunlarda tüketici genellikle araç değişimi veya iade talep eder.

Garanti Kapsamında Haklar

Garanti süresi içinde çıkan arızalar için tüketici, ücretsiz onarım talep edebilir. Ancak arıza sürekli tekrarlanıyorsa, araç değişimi veya bedel iadesi de mümkündür.

Kısacası sıfır araçlarda da tüketicinin hakları güçlüdür ve satıcı bu hakları reddedemez.

İkinci El Araçlarda Ayıp ve Davalar

İkinci el araç piyasasında ayıplı satışlara çok sık rastlanır. Özellikle kilometre düşürülmesi, kazanın gizlenmesi ve ekspertiz yapılmadan satış gibi durumlar tüketicinin mağdur olmasına yol açar.

Gizlenmiş Hasar ve Kilometre Düşürme

Bir aracın kilometresi düşürülmüşse veya ağır hasar bilgisi gizlenmişse bu durum hileli davranış sayılır. Tüketici, aracın iadesini veya bedel indirimi talep edebilir.

İkinci El Araç Satış Sözleşmeleri

Noterde yapılan satış sözleşmeleri, satıcının ayıptan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yani “satıcı aracın ayıplarından sorumlu değildir” şeklinde yazılsa bile, tüketici yasal haklarını kullanabilir.

Satıcının Ayıptan Sorumluluğu

İkinci el araçta ayıp ortaya çıktığında satıcı “ben bilmiyordum” diyerek sorumluluktan kaçamaz. Hukuken satıcı, ayıbı bilsin ya da bilmesin sorumludur.

Bu nedenle ikinci el araç alan kişiler, ayıp ortaya çıktığında dava yoluna gidebilir.

Ayıplı Araç Davasında Tazminat

Ayıplı araç davalarında tüketici yalnızca aracın değiştirilmesini veya bedel iadesini talep etmez; aynı zamanda uğradığı zararların karşılanmasını da isteyebilir. Bu noktada maddi ve manevi tazminat gündeme gelir.

Maddi Tazminat

Tüketicinin uğradığı doğrudan ekonomik kayıplar maddi tazminat kapsamındadır. Örnekler:

Araçtaki arıza nedeniyle yapılan tamir masrafları,
Araç uzun süre serviste kaldığı için tüketicinin kiralık araç kullanması,
İşe gidip gelirken yaşanan ulaşım masrafları,
Araç değer kaybı.

Özellikle araç değer kaybı davalarda sıkça gündeme gelir. Ayıplı araç, aynı marka ve modeldeki sorunsuz araca göre daha düşük değere sahiptir. Mahkemeler, bilirkişiden rapor alarak bu kaybı hesaplar ve tüketici lehine hükmeder.

Manevi Tazminat

Aracın sürekli arıza yapması, tüketicinin mağduriyetine, sinir ve stres yaşamasına yol açabilir. Bu durumda mahkemeler manevi tazminata da hükmedebilir. Ancak manevi tazminatın miktarı, tüketicinin maruz kaldığı mağduriyetin ağırlığına göre değişir.

Sonuç olarak ayıplı araç davalarında sadece aracın iadesi değil, tüm ekonomik ve psikolojik zararların karşılanması mümkündür.

Ayıplı Araç Davasında Mahkeme Süreci

Ayıplı araç davası açmak isteyenlerin en çok merak ettiği konulardan biri, davanın nasıl ilerlediği ve ne kadar sürdüğüdür.

Dava Açma Masrafları

Asliye Hukuk Mahkemelerinde veya Tüketici Mahkemelerinde açılacak davalarda dava harçları ve gider avansı ödenir. Eğer talep edilen bedel düşükse tüketici hakem heyetine başvuru yapılır ve burada herhangi bir harç alınmaz.

Ortalama Dava Süresi

Ayıplı araç davaları ortalama 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanır. Ancak dosyanın bilirkişiye gitmesi, tarafların itirazları ve mahkeme yoğunluğu bu süreyi uzatabilir.

Mahkemenin Karar Seçenekleri

Mahkeme, tüketicinin seçtiği hakkı esas alır:

Araç iadesi ve bedel iadesi,
Araç değişimi,
Bedel indirimi,
Ücretsiz onarım.

Eğer tüketici tazminat da talep etmişse, mahkeme ayrıca bu konuda da hüküm verir.

Ayıplı Araç Satışında Sık Yapılan Hatalar

Birçok tüketici, haklarını bilmediği için dava sürecinde hatalar yapar. İşte en sık yapılan hatalar:

Ekspertiz Yaptırmamak: Araç satın alınmadan önce ekspertiz yapılmazsa, sonradan ortaya çıkan kusurların ispatı zorlaşır.
Servis Kayıtlarını Almamak: Yetkili serviste yapılan tüm işlemlerin kayıt altına alınması gerekir. Bunlar dava sürecinde en güçlü delildir.
Zamanaşımı Süresini Kaçırmak: Ayıp fark edildiğinde derhal bildirim yapılmazsa, dava açma hakkı kaybedilebilir.
Avukatsız Dava Açmak: Teknik bilgi gerektiren bu davalarda avukatla takip etmek mağdurun lehine olur.

Bu hatalardan kaçınmak, davanın olumlu sonuçlanmasını kolaylaştırır.

Ayıplı Araç Davalarında Emsal Yargıtay Kararları

Yargıtay’ın ayıplı araç davaları konusunda birçok emsal kararı bulunmaktadır.

Araç Değişimi Kararları

Yargıtay, sık sık arıza yapan sıfır araçların değiştirilmesine karar vermiştir. Özellikle aynı arızanın tekrar etmesi halinde araç değişim hakkı kabul edilir.

Bedel İadesine Hükmedilen Kararlar

Aracın ayıbının giderilmesi mümkün değilse veya tüketici aracın iadesini isterse, mahkeme bedel iadesine karar verir.

Gizli Ayıpla İlgili Kararlar

İkinci el araçlarda gizlenen kazalar veya kilometre düşürme gibi hallerde, Yargıtay tüketici lehine kararlar vermektedir. Özellikle hileli davranış varsa, satıcı zamanaşımı süresine sığınamaz.

Bu emsal kararlar, tüketicilerin dava açarken haklarını daha güçlü savunmasını sağlar.

Ayıplı Araç Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ayıplı araç için nereye başvurulur?

Öncelikle satıcıya başvurulur. Sonuç alınamazsa, bedel düşükse tüketici hakem heyetine; yüksekse asliye hukuk mahkemesine veya tüketici mahkemesine başvurulur.

İkinci el araçta ayıp çıkarsa iade mümkün mü?

Evet. İkinci el araçta gizlenmiş ayıp varsa tüketici iade talep edebilir.

Satıcı aracın ayıbını bilmediğini söylerse sorumlu olur mu?

Evet. Satıcı ayıbı bilse de bilmese de sorumludur.

Araç arızası garanti kapsamında değilse dava açılabilir mi?

Evet. Garanti kapsamında olmasa da, ayıp hukuken tüketiciye dava hakkı verir.

Ayıplı Araç Davası Samsun

Ayıplı araç satış davaları, tüketicilerin hem sıfır hem de ikinci el araç alımlarında karşılaştıkları mağduriyetleri gidermenin en önemli yoludur. Tüketici, ayıplı araç durumunda değişim, iade, onarım veya bedel indirimi haklarından birini seçebilir. Ayrıca maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı da vardır. Dava süreci teknik detaylar içerdiğinden, uzman bir avukatla yürütülmesi tüketici lehine olacaktır. Delillerin doğru toplanması, zamanaşımı süresine dikkat edilmesi ve doğru talep seçilmesi davanın olumlu sonuçlanmasını sağlar. Unutulmamalıdır ki, hukuk tüketiciyi korumaktadır. Ayıplı araç alan bir kişi, haklarını bilirse zararını tam anlamıyla telafi edebilir.