İdareye Karşı Tazminat Davası - Samsun Avukat

İdareye Karşı Tazminat Davası (Tam Yargı Davası)

Devletin ve kamu tüzel kişilerinin (belediyeler, valilikler, bakanlıklar, üniversiteler vb.) eylem ve işlemlerinden kaynaklanan zararlarınız için, İdareye karşı tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Bu davalara, hukuki literatürde tam yargı davası adı verilir. Tam yargı davası, idarenin hukuka aykırı bir eylemi veya işlemi nedeniyle uğradığınız maddi veya manevi zararın giderilmesini talep ettiğiniz davalardır. Anayasal ve yasal güvence altında olan bu hak, idarenin hukuka bağlılığını ve hesap verebilirliğini sağlayan önemli bir mekanizmadır.

Bu makalede, tam yargı davasının ne olduğunu, hangi şartlarda açılabileceğini, dava açma sürelerini, dava açma sürecini, idari yargıdaki diğer önemli dava türü olan iptal davası ile farklarını, dava dilekçesinin nasıl hazırlanacağını ve bu konuda merak edilen tüm soruları ayrıntılı bir şekilde ele alacağız. Bu bilgiler, idarenin hukuka aykırı bir eylemiyle karşı karşıya kalan herkes için kapsamlı bir rehber niteliği taşıyacaktır.

Tam Yargı Davası Nedir ve Hangi Durumlarda Açılır?

Tam yargı davası, idarenin hukuka aykırı eylem veya işlemlerinden dolayı meydana gelen zararların tazmin edilmesini sağlamak amacıyla açılan davalardır. Tam yargı davası, hem maddi hem de manevi zararların giderilmesini talep etme imkanı sunar.

Tam Yargı Davası Açılabilecek Durumlar:

İdarenin Hukuka Aykırı İşlemi: Bir idari işlemin (ruhsatın iptali, atama kararının hukuka aykırı olması vb.) hukuka aykırı olması nedeniyle uğradığınız zararlar.
İdarenin Hukuka Aykırı Eylemi (Hizmet Kusuru): İdarenin bir hizmeti kusurlu veya eksik işleterek zarar vermesi. Örneğin, belediyenin yollardaki çukurları tamir etmemesi nedeniyle aracınızın zarar görmesi veya bir kamu hastanesinde yanlış tedavi uygulanması.
İdarenin Hukuka Uygun Eylemi: İdarenin, hukuka uygun bir işlemi nedeniyle bile olsa, size özel ve olağan dışı bir zarar vermesi. Örneğin, bir baraj inşaatı nedeniyle tarlanızın su altında kalması.

İptal Davası ile Tam Yargı Davası Arasındaki Fark

İdari yargıda en sık açılan iki dava türü, iptal davası ve tam yargı davası'dır.

İptal Davası Nedir?
- İptal davası, idarenin hukuka aykırı bir işleminin iptal edilmesini, yani o işlemin ortadan kaldırılmasını talep ettiğiniz davadır.
- Amacı: Hukuka aykırı bir idari işlemi kaldırmaktır.
- Örnek: Bir atama kararının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız, bu kararın iptali için dava açarsınız.
Tam Yargı Davası Nedir?
- Tam yargı davası, idarenin eylem veya işlemlerinden kaynaklanan zararların tazmin edilmesini talep ettiğiniz davadır.
- Amacı: Uğradığınız zararın giderilmesidir.
- Örnek: Hukuka aykırı atama kararı nedeniyle uğradığınız maaş farkı veya manevi zararın tazmini için dava açarsınız.

Bazı durumlarda, hem iptal davası hem de tam yargı davası birlikte açılabilir. Örneğin, hukuka aykırı atama kararının iptali ile birlikte, bu karar nedeniyle uğradığınız maddi ve manevi zararların tazminini de isteyebilirsiniz.

İdareye Karşı Tazminat Davalarında Zamanaşımı ve Dava Açma Süreleri

İdareye karşı açılacak davalarda, süreler en önemli konulardan biridir. Bu süreler, hak düşürücü niteliktedir ve kaçırılması halinde dava açma hakkı kaybedilir.

Dava Açma Süresi 60 Gün mü 30 Gün mü?
- İdari İşlemlerden Kaynaklanan Tazminat Talepleri: İdari bir işlemden dolayı zarar gördüyseniz, öncelikle bu işlemin iptali için dava açmanız ve işlemin hukuka aykırılığının tespiti gerekir. Zararın oluştuğu tarihten itibaren 60 gün içinde idareye yazılı olarak başvurarak zararın giderilmesini talep etmeniz gerekir. İdare, bu talebinize 30 gün içinde cevap vermezse veya talebi reddederse, bu tarihten itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açabilirsiniz.
- İdari Eylemlerden (Hizmet Kusuru) Kaynaklanan Tazminat Talepleri: Tam yargı davası açmak isteyen kişi önce idareye başvurup, idarenin ret kararından sonra veya idarenin 30 gün içinde cevap vermemesi halinde 60 gün içinde tam yargı davası açabilmektedir.

Tazminat Davası Nereye ve Nasıl Açılır?

Hangi Mahkemeye Açılır?
- İdareye karşı açılacak tazminat davaları, kural olarak İdare Mahkemeleri'nde açılır.
- Yetkili Mahkeme: Davaya konu olan idari eylem veya işlemin yapıldığı yerdeki İdare Mahkemesi yetkilidir.
İdareye Tazminat Davası Nasıl Açılır?
- Dava, davacının (sizin) kimlik bilgileri, adresi, davalı idarenin adı ve adresi, dava konusu (tazminat talebi), talep edilen tazminat miktarı, hukuki dayanaklar ve delillerin yer aldığı bir dava dilekçesi ile açılır.
- Dilekçeye, talep edilen zararı ispatlayan belgeler (fatura, rapor, fotoğraf vb.) ve eğer yapıldıysa idareye başvuru dilekçesi ile cevabın fotokopileri eklenir.

Manevi Tazminat ve Belirsiz Alacak Davası

İdari Yargıda Manevi Tazminat: İdarenin hukuka aykırı eylemi veya işlemi nedeniyle yaşadığınız elem, keder, üzüntü gibi manevi zararlar için manevi tazminat talep edebilirsiniz.
Manevi Tazminat Miktarı: Manevi tazminat miktarı, dava açılırken dilekçede belirtilir. Ancak, manevi zararın tam olarak belirlenmesi mümkün olmadığından, bu miktar hukuk mahkemelerinde olduğu gibi idari yargıda da dava sırasında artırılamaz. Başlangıçta talep edilen miktar ile sınırlı kalınır.
Tazminat Davası En Az Kaç Para?
- Tazminat davası için bir asgari miktar yoktur. Ancak, dava harçları, dava değeri üzerinden hesaplandığından, talep edilecek tazminat miktarının önemi büyüktür.

İdare Mahkemesi Kaç Ayda Sonuçlanır?

İdare mahkemesi davalarının sonuçlanma süresi, dosyanın karmaşıklığına, mahkemenin iş yüküne ve delillerin toplanma süresine göre değişir. Ortalama olarak bir idari dava 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanabilir. Ancak, istinaf ve temyiz süreçleri de dahil edildiğinde bu süre uzayabilir.

İdareye Açılacak Tazminat Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tam yargı davası için en geç ne zaman dava açılabilir?

Tam yargı davası açmak isteyen kişi önce idareye başvurup, idarenin ret kararından sonra veya idarenin 30 gün içinde cevap vermemesi halinde 60 gün içinde tam yargı davası açabilmektedir.