Hayata Kast, Pek Kötü Muamele, Onur Kırıcı Davranış TMK 162 - Samsun Avukat

avtahaalyuz
26 Şub
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 gün önce

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma Davası (TMK m.162)

Evlilik, eşlerin birbirlerine karşı sevgi, saygı ve sadakat yükümlülüğü üzerine kuruludur. Ancak bazı durumlarda eşlerden biri, diğerinin canına kast edebilir, onu ağır şekilde kötü muameleye maruz bırakabilir veya kişilik haklarını, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunabilir. Bu tür ağır fiiller, evlilik birliğini temelinden sarsar ve artık eşlerin bir arada yaşamalarını imkânsız hale getirir. Türk Medeni Kanunu, bu tür olaylarda mağdur eşe özel bir boşanma hakkı tanımıştır. Bu hak, TMK m.162’de düzenlenen “hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış” sebebiyle boşanma davasıdır.

Bu makalede, söz konusu boşanma sebebinin hukuki dayanağını, ispat yöntemlerini, davanın süresini, sonuçlarını, nafaka ve tazminat haklarını, çocukların velayeti üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz.

Hayata Kast Nedir?

Hayata kast, eşlerden birinin diğerinin yaşamına son vermeye yönelik ciddi girişimlerde bulunmasıdır. Burada kasıtlı bir öldürme teşebbüsü aranır. Fiziksel bir saldırı olması şart değildir; zehirleme girişimi, arabayla kaza süsü vererek öldürmeye teşebbüs veya ölümle tehdit etmek de hayata kast kapsamında değerlendirilebilir.

Örneğin;

Eşin diğerini bıçakla yaralamaya çalışması,
Zehirli madde içirmeye çalışması,
“Seni öldüreceğim” diyerek somut bir tehditte bulunması,

hayata kast fiilidir. Bu durumda mağdur eşin artık güven içinde yaşaması mümkün değildir ve boşanma hakkı doğar.

Pek Kötü Muamele Nedir?

Pek kötü muamele, eşlerden birinin diğerine dayanılması güç olacak şekilde fiziksel veya psikolojik şiddet uygulamasıdır. Burada yapılan davranışın sıradan tartışmaların ötesinde, kişinin sağlığını veya ruhsal dengesini bozacak derecede ağır olması gerekir.

Örneğin;

Sürekli dövme, yaralama,
Aç ve susuz bırakma,
Evden kovma,
Ağır hakaretlerle küçük düşürme,
Sürekli psikolojik baskı yapma,

pek kötü muamele sayılır.

Onur Kırıcı Davranış Nedir?

Onur kırıcı davranış, eşin kişilik haklarını, saygınlığını ve toplumsal itibarını zedeleyen fiillerdir. Burada illa fiziksel şiddet şart değildir. Hakaret, aşağılayıcı sözler, sosyal ortamda küçük düşürme gibi eylemler de onur kırıcı davranış kabul edilir.

Örneğin;

Eşini sürekli başkalarının yanında küçük düşürmek,
Aile içinde ağır hakaretlerde bulunmak,
İftira atmak,
Sadakatsizlik isnat etmek,

onur kırıcı davranışlardır.

Hayata Kast, Pek Kötü Muamele, Onur Kırıcı Davranış TMK 162

Türk Medeni Kanunu’nun 162. maddesi bu durumu şu şekilde düzenlemiştir:“Eşlerden biri diğerinin hayatına kast eder veya ona pek kötü ya da onur kırıcı davranışta bulunursa, diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin bu sebebi öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.”

Buradan anlaşılacağı üzere:

Bu fiiller boşanma için özel ve kesin sebeptir.
Hak düşürücü süreler vardır: Öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl.
Affeden eş dava açamaz.

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nasıl İspatlanır?

Boşanma davasında en önemli noktalardan biri ispat meselesidir. Mahkeme, iddia edilen olayların gerçekten yaşandığını somut delillerle görmek ister.

İspat yöntemleri şunlardır:

Tanıklar: Komşular, arkadaşlar, akrabalar yaşanan olaylara tanıklık etmişse mahkemede ifade verebilir.
Doktor raporları: Fiziksel şiddet durumunda hastane raporları çok güçlü delillerdir.
Polis tutanakları: Eşe yönelik saldırı sonrası karakola başvurulmuşsa, bu tutanaklar davada delil olarak sunulabilir.
Mesaj ve ses kayıtları: Hukuka uygun elde edilen mesaj ve kayıtlar da delil olabilir.
Fotoğraf ve video kayıtları: Şiddet sonrası çekilen görüntüler, sosyal medya paylaşımları da dikkate alınabilir.

Boşanma Davasının Süresi ve Hak Düşürücü Süreler

TMK m.162 uyarınca:

Mağdur eş, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışı öğrendikten sonra 6 ay içinde dava açmalıdır.
Her durumda olayın üzerinden 5 yıl geçerse, dava açma hakkı sona erer.
Affetme halinde dava açma hakkı tamamen düşer.

Örneğin, bir kadın kocasının kendisine bıçakla saldırdığını 1 Ocak’ta öğrendiyse, en geç 1 Temmuz’a kadar dava açmalıdır. Eğer olay 2019’da olmuşsa ve dava 2025’te açılırsa artık mümkün değildir.

Boşanma Davasında Hangi Haklar Talep Edilebilir?

Bu tür davalarda sadece boşanma değil, aynı zamanda maddi haklar da gündeme gelir.

Maddi Tazminat: Boşanma nedeniyle ekonomik kayba uğrayan taraf, kusurlu eşten maddi tazminat isteyebilir.
Manevi Tazminat: Onuru zedelenen, ağır hakaretlere uğrayan, hayati tehlike yaşayan eş, manevi tazminat talep edebilir.
Nafaka: Tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası talep edilebilir. Ancak ağır kusurlu eş (örneğin şiddet uygulayan taraf) yoksulluk nafakası isteyemez.
Velayet: Çocukların üstün yararı dikkate alınır. Şiddet uygulayan veya onur kırıcı davranışlarda bulunan eşin velayet alma ihtimali düşer.

Boşanma Davasının Görüleceği Mahkeme

Bu davalar Aile Mahkemesi tarafından görülür. Eğer o yerde Aile Mahkemesi yoksa, Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili mahkeme ise:

Davacının yerleşim yeri mahkemesi,
Davalının yerleşim yeri mahkemesi,
Eşlerin son 6 ay birlikte yaşadıkları yer mahkemesidir.

Boşanma Davasında Affetme

Eş, karşı tarafın hayata kast, şiddet veya hakaret fiilini açıkça veya zımnen affederse, artık bu sebeple dava açamaz. Affetme, birlikte yaşamaya devam etmek veya olaydan sonra ilişkiyi sürdürmek şeklinde de ortaya çıkabilir.

Boşanma Davasında Davacının Kusuru

Boşanma davalarında mahkeme, tarafların kusur oranlarını da inceler. Ancak hayata kast ve pek kötü muamele durumunda, bu fiili yapan eş ağır kusurlu kabul edilir. Davacının küçük kusurları bu durumu etkilemez.

Hayata Kast, Pek Kötü Muamele veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Eşin ölümle tehdit etmesi hayata kast mıdır?

Eğer tehdit ciddi ve somut ise, hayata kast kapsamında değerlendirilir.

Bir kez tokat atmak pek kötü muamele sayılır mı?

Tek bir tokat her zaman pek kötü muamele sayılmaz. Ancak devam eden şiddet veya ağır bir saldırı pek kötü muamele kapsamına girer.

Hakaret ve küfür onur kırıcı davranış mıdır?

Evet. Özellikle toplum içinde yapılan hakaretler onur kırıcı davranış olarak kabul edilir.

Şiddet uygulayan eş nafaka alabilir mi?

Hayır. Ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez.

Hayata kast davasında üçüncü kişilere dava açılır mı?

Hayır. Boşanma davası sadece eşler arasında görülür. Ancak şiddet olayları için ayrıca ceza davası açılabilir.

Hayata Kast, Pek Kötü Muamele, Onur Kırıcı Davranış Boşanma Davası Avukatı Samsun

Hayata kast, pek kötü muamele ve onur kırıcı davranış, evlilik birliğini en ağır şekilde sarsan ve eşlerin bir arada yaşamalarını imkânsız hale getiren fiillerdir. Türk Medeni Kanunu, bu tür durumlarda mağdur eşe boşanma hakkı tanımış, ayrıca maddi ve manevi tazminat ile nafaka taleplerine de imkan vermiştir. Bu tür davalarda en önemli husus, sürelere dikkat etmek, delilleri doğru toplamak ve profesyonel hukuki destek almaktır. Çünkü hayata kast veya ağır hakaret gibi fiiller yalnızca boşanma sebebi olmakla kalmaz, aynı zamanda ceza hukuku açısından da sonuç doğurabilir. Dava esnasında hak kayıplarına uğramamak için alanında uzman Samsun Boşanma Davası Avukatı ndan yardım almanız çok önemlidir.

Samsun’da hayata kast, pek kötü muamele ve onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma davası hakkında destek almak için aile hukuku ve boşanma davası alanında çalışan Av. Taha Alyüz ile iletişime geçebilirsiniz.

Av.Taha Alyüz