Terk Nedeniyle Boşanma Davası - Samsun Avukat

Terk Nedeniyle Boşanma Davası (TMK m.164)

Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri genel ve özel sebepler olarak ikiye ayrılır. Genel sebepler arasında “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” bulunurken, özel sebepler eşlerin belirli davranışlarına dayanır. Bu özel sebeplerden biri de terk sebebiyle boşanmadır. Evlilik, eşlerin birlikte yaşama, birbirlerine destek olma ve ortak hayatı sürdürme yükümlülüğü üzerine kuruludur. Ancak eşlerden biri haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk ederse ve bu terk hali belirli süreler devam ederse, terk edilen eş için evliliği sürdürmek imkânsız hale gelir. İşte bu noktada TMK m.164 devreye girer.

Terk sebebiyle boşanma, aile hukukunda en çok başvurulan özel boşanma nedenlerinden biridir. Çünkü fiili ayrılık durumları toplumda sık görülür. Örneğin; eşlerden birinin tartışma sonrası evi terk etmesi ve aylarca geri dönmemesi, davaya konu olabilir.

TMK m.164 Nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 164. maddesi, terk sebebiyle boşanmayı düzenler. Madde metni şu şekildedir:

“Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.”

Bu maddeden çıkan sonuçlara göre:

Eş, ortak konutu terk etmiş olmalıdır.
Terk hali 6 ay boyunca devam etmiş olmalıdır.
Davadan önce usulüne uygun ihtar gönderilmiş olmalıdır.

Dolayısıyla TMK m.164, terk sebebiyle boşanma davasının açılabilmesi için sıkı şartlar öngörmüştür.

Terk Sebebiyle Boşanmanın Şartları

Terk sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için bazı unsurların varlığı gerekir. Bu şartlar, kanunda açıkça belirtilmiştir.

Eşin Ortak Konutu Terk Etmesi

Terk, evlilik birliğinin gereği olan birlikte yaşama yükümlülüğünün ihlali anlamına gelir. Eğer eş, haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmişse, terk hali oluşur.

Haklı Sebep Olmaması

Terk eden eşin davranışı haklı sebebe dayanıyorsa, terk sebebiyle boşanma davası açılamaz. Örneğin, eşin şiddet görmesi veya ortak konutun yaşanmaz hale gelmesi haklı sebep olarak kabul edilir.

6 Ay Süre Şartı

Terk hali aralıksız en az 6 ay sürmelidir. 6 aydan kısa süreli ayrılıklar, dava sebebi oluşturmaz.

İhtar Gönderilmesi

Boşanma davası açılabilmesi için, terk eden eşe ihtar gönderilmesi şarttır. Bu ihtar, hâkim veya noter aracılığıyla yapılır. İhtarın ardından eşin iki ay içinde geri dönmemesi gerekir.

Terk Kavramının Hukuki Anlamı

Terk, günlük hayatta “eşin evi terk etmesi” olarak bilinse de hukuki açıdan daha farklı bir anlam taşır.

Fiili Ayrılık ve Terk Arasındaki Fark

Her ayrılık, hukuken terk sayılmaz. Örneğin eşlerin anlaşmazlık sonucu farklı şehirlerde yaşamaya başlaması, her zaman terk kapsamında değildir. Terk sayılabilmesi için, evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme amacı bulunmalıdır.

Haklı Sebep ile Evi Terk Etme

Eşin, ortak konutu şiddet, hakaret veya sadakatsizlik gibi sebeplerle terk etmesi haklı terk sayılır. Bu durumda terk edilen eş, TMK m.164’e dayanarak dava açamaz.

Haksız Terk ile Haklı Terk Arasındaki Ayrım

Haklı Terk: Şiddet gören bir kadının evi terk etmesi.
Haksız Terk: Hiçbir neden olmadan ortak yaşamı reddeden bir eşin evi terk etmesi.

Haklı sebep olmadan yapılan terk, boşanma sebebidir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasında İhtar Süreci

Terk sebebiyle boşanma davasının en önemli unsurlarından biri ihtar sürecidir.

Evi Terkte İhtarın Amacı

İhtar, terk eden eşe “geri dön ve ortak hayatı sürdür” çağrısıdır. Bu çağrı yapılmadan dava açılamaz.

Evi Terkte İhtarın Usulü

İhtar, hâkim veya noter aracılığıyla yapılmalıdır.
İhtarın tebliğ edilmesi gerekir; eşin eline geçmeyen ihtar geçerli sayılmaz.
İhtar gönderildikten sonra eşe 2 aylık dönüş süresi tanınır.

Evi Terkte İhtarın Sonuçları

Eğer eş ihtara rağmen 2 ay içinde dönmezse, dava açılabilir.
Eğer ihtara uyarak dönerse, terk sebebiyle dava açılamaz.

Haklı Sebeple Evi Terk Etme Hallerine Örnekler

Her evi terk eden eş, haksız konumda değildir. Türk Medeni Kanunu, bazı durumlarda ortak konutu terk etmeyi haklı kabul eder. Eğer terk haklı sebebe dayanıyorsa, terk edilen eşin TMK m.164’e dayanarak boşanma davası açma hakkı bulunmaz.

Şiddet ve Kötü Muamele

Evlilikte eşlerden biri diğerine fiziksel ya da psikolojik şiddet uyguluyorsa, mağdur eşin ortak konutu terk etmesi haklı sebep olarak değerlendirilir. Yargıtay’ın birçok kararında, şiddet mağduru eşin terk etmesi “haklı terk” kabul edilmiş ve boşanma davası bu nedenle reddedilmiştir.

Sadakatsizlik ve Aldatma

Eşlerden birinin aldatma davranışında bulunması, diğer eşin evi terk etmesini haklı kılar. Bu durumda sadakatsizliği yapan eş, hem haksız kusurlu sayılır hem de terk davası açamaz.

Ortak Konutun Yaşanmaz Hale Gelmesi

Bazı durumlarda eşlerden biri konutu terk etmese bile, ev ortamı sağlıksız ve güvensiz hale gelmiş olabilir. Örneğin, uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle sürekli kavga çıkan bir evde diğer eşin ayrılması haklıdır.

Ekonomik Şiddet ve İlgisizlik

Eşin hiçbir sorumluluk üstlenmemesi, aile giderlerine katkıda bulunmaması ve tamamen ilgisiz davranması da haklı terk sebeplerindendir.

Boşanma Davasında Haksız Terk Halleri

Terk sebebiyle boşanma davasına konu olabilmesi için terk halinin haksız olması gerekir.

Keyfi Olarak Evi Terk Etmek

Eşin hiçbir sebep olmadan, sırf kişisel tercihleri doğrultusunda ortak konutu terk etmesi haksız terk sayılır.

Uzun Süre Haber Vermemek

Bir eşin iş, eğitim ya da seyahat amacıyla konuttan ayrılması haklı kabul edilebilir. Ancak bu ayrılığın uzun süreli olması, eşe bilgi verilmemesi ve ortak yaşamı reddetme kastı bulunması halinde terk oluşur.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasında Deliller

Her boşanma davasında olduğu gibi, terk sebebiyle boşanma davasında da en kritik unsur ispat yüküdür.

Boşanma Davasında Tanık Beyanları

Komşular, akrabalar ve yakın çevre, eşin uzun süredir ortak konuta dönmediğini tanıklık ederek doğrulayabilir.

Boşanma Davasında İhtar Belgeleri

Noter veya mahkeme aracılığıyla gönderilen ihtar, terk davasında en önemli delildir. İhtarın usule uygun olması ve davalıya tebliğ edilmesi gerekir.

Boşanma Davasında Kolluk Kuvveti Raporları

Bazı durumlarda polis tutanakları, eşin evi terk ettiğini ve uzun süredir dönmediğini gösterebilir.

Boşanma Davasında Mesaj ve İletişim Kayıtları

Telefon mesajları, e-postalar veya sosyal medya yazışmaları, terk eden eşin geri dönmeye niyetinin olmadığını gösterebilir.

Terk ve Fiili Ayrılık Arasındaki Farklar

Çoğu zaman terk ile fiili ayrılık kavramları karıştırılır. Ancak hukuki açıdan bu iki kavram farklıdır.

Terk (TMK m.164)

Eşin ortak konutu haklı sebep olmaksızın terk etmesi gerekir.
6 ay süre şartı aranır.
İhtar süreci zorunludur.

Fiili Ayrılık (TMK m.170-171)

Eşlerin boşanma davası açmasına rağmen evlilik devam ederse ve en az 3 yıl geçerse, fiili ayrılık sebebiyle boşanma davası açılabilir.
Burada ihtar şartı aranmaz.

Sonuç Açısından Fark

Terk, özel bir boşanma sebebidir ve kusur aranır. Fiili ayrılık ise uzun süreli dava sürecinin sonucunda ortaya çıkar.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme her zaman Aile Mahkemeleridir.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme Seçenekleri

Davalının yerleşim yeri mahkemesi
Davacının yerleşim yeri mahkemesi
Eşlerin son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesi

Örneğin, eşiniz Samsun’da yaşıyor, siz Ankara’da ikamet ediyorsanız, davayı Samsun Aile Mahkemesi’nde veya Ankara Aile Mahkemesi’nde açabilirsiniz. Eğer evliliğin son döneminde 6 ay boyunca Sinop’ta birlikte yaşadıysanız, Sinop Aile Mahkemesi de yetkilidir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davası Açma Süreci

Terk sebebiyle boşanma davaları, diğer boşanma sebeplerine göre daha teknik bir prosedüre tabidir. Çünkü ihtar süreci ve süre şartı gibi unsurlar, davanın seyrini doğrudan etkiler.

Boşanma Dava Dilekçesinin Hazırlanması

Dava açmak isteyen eş, öncelikle bir dilekçe hazırlamalıdır. Dilekçede şu bilgilere yer verilmelidir:

Tarafların kimlik bilgileri ve adresleri
Davanın dayandığı hukuki sebep (TMK m.164)
Terk eden eşin ne zaman, hangi koşullarda evi terk ettiği
Gönderilen ihtarın tarihi ve içeriği
Deliller (tanık listesi, ihtar belgesi, tutanaklar)
Nafaka, tazminat ve velayet talepleri

Bu dilekçe, Aile Mahkemesine sunulur.

Boşanma Davasında Ön İnceleme ve Duruşmalar

Mahkeme, davayı kabul ettikten sonra ön inceleme duruşması yapar. Bu aşamada, tarafların iddiaları, savunmaları ve delilleri değerlendirilir. Daha sonra tanıkların dinlenmesi ve delillerin toplanması için duruşmalar yapılır.

Boşanma Davasında Delillerin Değerlendirilmesi

Hakim, ihtarın usulüne uygun gönderilip gönderilmediğini, terk süresinin dolup dolmadığını ve davacının iddialarının doğruluğunu değerlendirir.

Boşanma Davasında Karar Aşaması

Eğer terk unsurları ispatlanmışsa, mahkeme boşanma kararı verir. Bu kararla birlikte tazminat, nafaka ve velayet hususları da hükme bağlanır.

Boşanma Davasında Nafaka, Tazminat ve Velayet

Boşanma Davasında Nafaka

Terk sebebiyle boşanma davasında, mağdur eş tedbir nafakası talep edebilir. Ayrıca boşanma kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası bağlanması mümkündür. Çocuklar için iştirak nafakası da hükmedilir.

Boşanma Davasında Tazminat

Terk eden eş, haksız olduğu için maddi ve manevi tazminatla sorumlu tutulabilir. Örneğin, bir eşin sebepsiz yere evi terk etmesi, diğer eşin onurunu ve kişilik haklarını zedeleyebilir. Bu durumda manevi tazminat gündeme gelir.

Boşanma Davasında Velayet

Çocukların velayeti, terk edilen eşe verilir. Çünkü terk eden eş, çocuğun üstün yararını gözetmemiş olur. Mahkeme, çocuğun menfaatini öncelikli olarak dikkate alır.

Yargıtay Kararları Işığında Terk Nedeniyle Boşanma

Yargıtay içtihatları, terk davalarında özellikle ihtar süreci ve süre şartı üzerinde durmaktadır.

Boşanmada İhtarın Usulüne Uygun Olması

Yargıtay, ihtarın mutlaka noter veya mahkeme aracılığıyla yapılması gerektiğini vurgular. Telefon mesajı ya da sözlü çağrı, ihtar yerine geçmez.

Boşanma Davasında Haklı Sebeple Terk

Yargıtay, şiddet gören eşin evi terk etmesini haklı sebep olarak kabul eder. Bu durumda terk edilen eşin açtığı dava reddedilir.

Boşanma Davasında Terk Süresi

6 aylık süre tamamlanmadan açılan davalar, süre şartı gerçekleşmediği için reddedilir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Eşim 6 aydır eve gelmiyor, boşanabilir miyim?

Evet, 6 ayı doldurduysa ve ihtar gönderip dönüş olmadıysa terk sebebiyle boşanma davası açabilirsiniz.

İhtar göndermeden dava açabilir miyim?

Hayır. İhtar, terk sebebiyle boşanma davasının zorunlu şartıdır.

Haklı sebeple terk eden eşe karşı dava açılır mı?

Hayır. Şiddet veya aldatma gibi sebeplerle terk eden eşe karşı terk davası açılamaz.

Terk eden eş geri dönerse ne olur?

İhtar süresinde geri dönerse, terk sebebiyle dava açılamaz. Ancak farklı boşanma sebeplerine dayanılabilir.

Terk sebebiyle boşanma ne kadar sürer?

Mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak 6 ay ile 1,5 yıl arasında sürebilir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davası Samsun

Terk sebebiyle boşanma, eşlerden birinin ortak konutu haksız olarak terk etmesi ve geri dönmemesi durumunda gündeme gelir. Türk Medeni Kanunu m.164, bu davayı açabilmek için 6 aylık süre ve ihtar şartı öngörmüştür.

Haklı sebep olmadan evi terk eden eş, hem boşanmada kusurlu sayılır hem de tazminat ve nafaka yükümlülüğü doğabilir. Davacı eşin süreci dikkatle takip etmesi, ihtarı usule uygun göndermesi ve güçlü deliller sunması gerekir. Bu nedenle terk sebebiyle boşanma davasının Samsun boşanma avukatı aracılığıyla açılması önem arz etmektedir.

Terk, evlilik birliğini sona erdiren önemli sebeplerden biridir. Ancak şiddet, sadakatsizlik gibi haklı sebepler varsa, terk eden eş davada kusurlu kabul edilmez.