Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

Aile, toplumun temel yapı taşıdır. Eşlerin ve çocukların huzurlu, güvenli ve istikrarlı bir yaşam sürebilmeleri için en önemli unsur ise hiç şüphesiz barınma hakkıdır. İşte bu noktada aile konutu kavramı karşımıza çıkar. Aile konutu, eşlerin evlilik birliği içinde fiilen yaşadıkları, hayatlarını sürdürdükleri, tüm alışkanlıklarını ve düzenlerini oluşturdukları mekândır.

Türk Medeni Kanunu (TMK), aileyi koruma amacıyla birçok düzenleme getirmiştir. Bu düzenlemelerden en önemlisi de TMK m. 194’te düzenlenen aile konutu şerhidir. Aile konutu şerhi sayesinde, eşlerden biri diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, ipotek ettiremez ya da kira sözleşmesini feshedemez.

Bu düzenlemenin amacı, özellikle ekonomik açıdan güçsüz olan eşin ve çocukların mağdur olmasını önlemektir. Örneğin, eşlerden biri aile konutunu gizlice satarsa veya ipotek ettirirse, aile bütünlüğü zedelenebilir. İşte aile konutu şerhi bu risklere karşı bir güvence niteliğindedir.

Aile Konutu Nedir?

Aile konutu, Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre aile konutu, eşlerin birlikte yaşamak üzere seçtikleri ve fiilen oturdukları taşınmazdır.

Hangi Taşınmazlar Aile Konutu Sayılır?

·        Eşlerin sürekli olarak ikamet ettikleri ev,

·        Çocuklarıyla birlikte yaşadıkları konut,

·        Birden fazla evleri olsa dahi yalnızca esas yaşam merkezi olan ev aile konutu kabul edilir.

Örneğin, yazlık bir ev ya da zaman zaman gidilen bir dağ evi aile konutu değildir.

Yargıtay Kararlarında Aile Konutu Kriterleri

Yargıtay, aile konutu belirlenirken şu ölçütleri esas alır:

·        Eşlerin iradeleri,

·        Fiili kullanım durumu,

·        Evin aile yaşamı için sürekli merkez olması.

Dolayısıyla aile konutu yalnızca tapuda kayıtlı olmakla belirlenmez; fiilen yaşanan yer önemlidir.

Aile Konutu Şerhi Nedir?

Şerh, tapu siciline yapılan ve üçüncü kişilere duyurulan bir hukuki işlemdir. Aile konutu şerhi, tapu kütüğüne işlenen ve konutun aile konutu olduğunu gösteren kayıttır.

Amacı ve İşlevi

Bu şerhin en temel amacı, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan aile konutu üzerinde tasarruf yapmasını engellemektir. Yani:

·        Eşlerden biri konutu satmak istese, diğer eşin izni olmadan işlem geçerli olmaz.

·        Konuta ipotek konulmak istense, eşin rızası gerekir.

·        Kiralık bir ev ise, kira sözleşmesinin feshi için diğer eşin onayı şarttır.

Tapu Kayıtlarına Etkisi

Aile konutu şerhi konulduktan sonra tapuda bu durum açıkça görülür. Böylece üçüncü kişiler de evin aile konutu olduğunu bilir ve işlem yaparken eşin rızasını aramak zorunda kalır.

Aile Konutu Şerhinin Hukuki Dayanakları

Türk Medeni Kanunu m. 194

TMK m. 194’e göre:

·        Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, kira sözleşmesini feshedemez.

·        Bu koruma, aile konutu şerhi ile daha güçlü hale getirilmiştir.

Tapu Kanunu Hükümleri

Tapu Kanunu’na göre şerhler, tapu kütüğünde beyanlar hanesine işlenir. Bu şerhler üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale gelir.

Yargıtay İçtihatları

Yargıtay birçok kararında, aile konutunun korunması gerektiğini vurgulamıştır. Özellikle, aile konutu şerhi olmadan yapılan satışlarda bile, iyi niyetli olmayan üçüncü kişilere karşı aile konutunun korunabileceği yönünde kararlar verilmiştir.

Bu nedenle aile konutu şerhi, yalnızca kanunda yer alan bir güvence değil, aynı zamanda içtihatlarla da güçlendirilmiş bir korumadır.

Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur? (Adım Adım Başvuru Süreci)

Aile Konutu Şerhi Başvuru Merci

Aile konutu şerhi, taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğüne başvurularak konulur.

Aile Konutu Şerhi Başvuru Süreci

1.     Öncelikle eşlerden biri (çoğunlukla korunmak isteyen eş) gerekli belgeleri hazırlar.

2.     Tapu müdürlüğüne gidilerek dilekçe ile başvuru yapılır.

3.     Tapu müdürlüğü, belgeleri inceler ve uygun bulursa aile konutu şerhini beyanlar hanesine işler.

4.     Şerh işlendikten sonra tapu kaydında “aile konutu” ibaresi görünür hale gelir.

Aile Konutu Şerhi E-Devlet Üzerinden Başvuru İmkanı Var mı?

Günümüzde birçok tapu işlemi e-Devlet üzerinden yapılabilse de, aile konutu şerhi için şahsen tapu müdürlüğüne başvuru yapılması gerekir. Çünkü bu işlemde belgelerin ibrazı zorunludur.

Aile Konutu ŞerhiBaşvuru Masrafları

Aile konutu şerhi işlemi için harç alınmaz, yalnızca cüzi miktarda dosya masrafı olabilir. Bu yönüyle ekonomik bir işlemdir.

Aile Konutu Şerhi İçin Gerekli Belgeler

Aile konutu şerhi konulabilmesi için tapu müdürlüğüne başvururken bazı belgelerin sunulması gerekir. Bu belgeler, konutun gerçekten aile konutu olduğunu ispatlamak amacıyla talep edilir.

Nüfus Kayıt Örneği

Başvuru yapan eşin aile bilgilerini gösteren nüfus kayıt örneği istenir. Bu belge, evliliğin mevcut olduğunu ve başvuruyu yapan kişinin eş statüsünde bulunduğunu kanıtlar.

İkametgâh Belgesi

Konutun aile konutu olup olmadığını tespit edebilmek için ikametgâh belgesi ibraz edilmelidir. Çünkü aile konutu sayılabilmesi için eşlerin fiilen orada yaşaması gerekir.

Evlilik Cüzdanı veya Evlilik Kayıt Örneği

Evliliğin resmen varlığını kanıtlamak için evlilik cüzdanı ya da nüfus müdürlüğünden alınacak evlilik kayıt örneği sunulmalıdır.

Tapu Belgesi

Konutun tapuda kimin adına kayıtlı olduğunu gösteren tapu senedi veya tapu kayıt örneği ibraz edilmelidir.

Dilekçe

Başvuruyu yapan eş, tapu müdürlüğüne hitaben kısa bir dilekçe sunarak konuta aile konutu şerhi işlenmesini talep eder.

Bu belgeler eksiksiz sunulduğunda tapu müdürlüğü, şerhi işlemekle yükümlüdür.

Aile Konutu Şerhi Kimler Tarafından Konulabilir?

Eşlerden Biri

Türk Medeni Kanunu’na göre, eşlerden biri tek başına aile konutu şerhi başvurusu yapabilir. Bunun için diğer eşin izni aranmaz. Bu düzenleme, özellikle ekonomik açıdan zayıf olan eşin korunması için getirilmiştir.

Her İki Eş Birlikte

Eşler birlikte de başvuru yapabilirler. Bu durumda süreç daha hızlı ve kolay ilerler.

Yargı Kararıyla Şerh

Bazı durumlarda tapu müdürlüğü şerh koymaktan kaçınabilir ya da üçüncü kişiler buna engel olmaya çalışabilir. Bu gibi hallerde aile konutu tespit davası açılarak mahkeme kararıyla aile konutu şerhi konulabilir.

Aile Konutu Şerhi Konulmazsa Ne Olur?

Aile konutu şerhi konulmadığında eşlerin ve çocukların mağdur olma ihtimali artar.

Eşin Rızası Olmadan Satış Riski

Tapuda aile konutu şerhi yoksa, eşlerden biri tek başına konutu satabilir. Her ne kadar TMK m. 194 gereği diğer eşin rızası aransa da, şerh olmadığında üçüncü kişiler çoğunlukla iyi niyet iddiasında bulunur.

İpotek ve Kredi İşlemleri

Şerh yoksa, eşlerden biri aile konutunu ipotek ettirip kredi çekebilir. Ödeme yapılmazsa konut icra yoluyla satılabilir ve aile evsiz kalabilir.

Kiralık Evlerde Risk

Aile konutu şerhi konulmamışsa, kiracı olan eş kira sözleşmesini diğer eşin bilgisi olmadan feshedebilir. Bu da aileyi mağdur eder.

Sonuç olarak aile konutu şerhi, yalnızca bir formalite değil, aile bütünlüğü için hayati önemde bir güvence aracıdır.

Aile Konutu Şerhinin Faydaları

Aile konutu şerhi, eşlerin ve çocukların barınma hakkını güvence altına alan güçlü bir hukuki mekanizmadır.

Satışa Karşı Koruma

Şerh sayesinde, eşlerden biri diğer eşin rızası olmadan konutu satamaz. Böylece aile bireyleri evlerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalmaz.

İpotek ve Rehin İşlemlerine Karşı Güvence

Bankalar veya üçüncü kişiler, şerhli bir konutu ipotek altına alamaz. Bu da aile için ciddi bir güvence sağlar.

Kira Sözleşmelerinde Güvence

Eğer aile konutu kiralıksa, kira sözleşmesinin feshedilmesi için her iki eşin rızası gerekir. Bu da aile bireylerinin habersiz şekilde evsiz kalmalarını önler.

İcra Takiplerine Karşı Koruma

Bazı durumlarda borçlu eşin borçları nedeniyle aile konutu satışa çıkarılabilir. Şerh, bu noktada aileyi koruyarak üçüncü kişilerin kötüye kullanımını önler.

Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması

Her şerh gibi aile konutu şerhi de sonsuza kadar devam etmez. Belirli durumlarda şerhin kaldırılması gerekir.

Boşanma Halinde

Evlilik sona erdiğinde, aile konutu da ortadan kalkar. Boşanma sonrası aile konutu şerhi tapudan kaldırılır.

Ölüm Halinde

Eşlerden biri vefat ederse, aile konutu şerhi mirasçılık ilişkisine göre yeniden düzenlenir. Hayatta kalan eşin korunması amacıyla şerh bir süre devam edebilir.

Yeni Konut Edinilmesi Halinde

Eşler yeni bir konuta taşındığında, eski konuttaki aile konutu şerhi kaldırılır ve yeni konuta şerh konulur.

Kaldırma Süreci

Şerhin kaldırılması için tapu müdürlüğüne dilekçe verilmesi gerekir. Boşanma veya ölüm halinde mahkeme kararının veya ilgili belgenin ibrazı zorunludur.

Aile Konutu Şerhi ile İlgili Yargıtay Kararları

Aile konutu şerhi konusunda Yargıtay içtihatları uygulamayı yönlendiren en önemli kaynaklardan biridir.

Eş Rızası Olmadan Yapılan Satışların Geçersizliği

Yargıtay, aile konutu şerhi olmasa bile eşin rızası olmadan yapılan satışların iptal edilebileceğine hükmetmiştir. Burada önemli olan, konutun gerçekten aile konutu olup olmadığıdır.

Aile Konutu Tespiti Davaları

Birçok olayda taraflar arasında “bu ev aile konutu mudur?” tartışması yaşanır. Yargıtay, aile konutu tespitinde fiili yaşamı ve eşlerin iradesini esas alır. Tapuda kayıtlı olması tek başına yeterli değildir.

Yargıtay’ın Koruyucu Yaklaşımı

Yargıtay kararlarında genel eğilim, aileyi ve özellikle zayıf durumda olan eş ile çocukları korumak yönündedir. Bu nedenle aile konutu şerhi davalarında çoğunlukla aile lehine yorum yapılır.

Aile Konutu Şerhi ile İlgili Yanlış Bilinenler

Aile konutu şerhi hakkında toplumda birçok yanlış bilgi bulunmaktadır.

Şerh Otomatik Olarak Konulmaz

Bazı kişiler evlilik yapınca otomatik olarak tapuya aile konutu şerhi işlendiğini sanır. Oysa şerhin tapu müdürlüğüne başvuru ile konulması gerekir.

Her Ev Aile Konutu Sayılmaz

Bir ailenin birden fazla evi olabilir. Ancak yalnızca fiilen yaşanılan, esas yaşam merkezi olan ev aile konutudur. Yazlık veya tatil evi aile konutu değildir.

Tek Eşin Başvurusu Yeterlidir

Bazı kişiler her iki eşin birlikte başvurması gerektiğini düşünür. Oysa kanuna göre eşlerden biri tek başına başvuru yaparak aile konutu şerhi koydurabilir.

Aile Konutu Şerhi ile İlgili Uygulamada Yaşanan Sorunlar

Tapu Müdürlüklerinde Gecikmeler

Yoğun başvurular veya belgelerdeki eksiklikler nedeniyle işlemler gecikebilir. Bu da eşlerin mağduriyetine yol açabilir.

Belgelerin Eksik Sunulması

Özellikle ikametgâh belgesi veya evlilik kayıt örneği eksik sunulduğunda şerh konulamaz. Vatandaşların bilinçsiz başvuruları süreci uzatmaktadır.

Eş Rızasının İspatında Sorunlar

Eşlerden biri şerhe karşı çıktığında, aile konutu olduğunun ispatı için dava açılması gerekebilir. Bu da hem zaman hem de maddi külfet doğurur.

Aile Konutu Şerhinin Önemi ve Gerekliliği

Aile konutu şerhi, eşlerin ve çocukların barınma hakkını güvence altına alan son derece önemli bir hukuki mekanizmadır. Eşlerden biri diğerinin bilgisi olmadan konutu satamaz, ipotek ettiremez ya da kira sözleşmesini feshedemez.

Şerhin en büyük avantajı, özellikle ekonomik olarak zayıf durumda olan eşin korunmasını sağlamasıdır. Boşanma, ölüm veya yeni bir konut edinme durumunda şerh kaldırılabilir ya da devredilebilir.

Sonuç olarak, aile konutu şerhi, evlilik birliğinin huzurunu ve aile bireylerinin güvenliğini koruyan hayati bir düzenlemedir. Bu nedenle evli çiftlerin mutlaka aile konutu şerhini tapuya işletmeleri önerilir.

Aile Konutu Şerhi Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Aile konutu şerhi otomatik mi konulur?

Hayır. Evlilik yapılınca tapuya otomatik olarak şerh işlenmez. Tapu müdürlüğüne başvuru yapmak gerekir.

2. Bekâr kişiler aile konutu şerhi koyabilir mi?

Hayır. Aile konutu şerhi yalnızca evli çiftler için söz konusudur.

3. Aile konutu şerhi kira evleri için de geçerli mi?

Evet. Kiralık evlerde de aile konutu şerhi konulabilir. Bu durumda kira sözleşmesinin feshi için her iki eşin rızası gerekir.

4. Aile konutu şerhinin kaldırılması nasıl olur?

Boşanma, ölüm veya yeni bir konuta taşınılması halinde tapu müdürlüğüne dilekçe verilerek şerh kaldırılabilir.

5. Aile konutu şerhi için avukat tutmak gerekir mi?

Hayır. Avukat tutmak zorunlu değildir, ancak belgelerin doğru hazırlanması için hukuki destek almak faydalı olabilir.

samsun avukat, samsun boşanma avukatı, samsun hukuk bürosu

samsun avukat, samsun boşanma avukatı, samsun hukuk bürosu